ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΟΙ ΗΓΕΤΕΣ

ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΟΙ – ΙΔΑΝΙΚΟΙ ΗΓΕΤΕΣ

 

Συναδέλφισσες- φοι

 

Πολλοί από μας έχουν παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια με θέμα τον ηγέτη, αλλά και παράλληλα έχουμε γνωρίσει μέσα στο χώρο της εκπαίδευσης και όχι μόνο χαρισματικούς ηγέτες, αλλά και μάνατζερ (διοικητικούς). Βέβαια ο καθένας μας θέτει τα δικά του κριτήρια και φυσικά τα ιεραρχεί με διαφορετικό τρόπο.

Σίγουρα ζούμε σε μια περίοδο κοινωνικής – αξιακής κρίσης εν μέσω επώδυνων εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων και ενώ βρίσκεται σε διαβούλευση το νέο νομοσχέδιο για τις κρίσεις των στελεχών της εκπαίδευσης. Διανύοντας το 31ο έτος στον εκπαιδευτικό χώρο και το 8ο ως αιρετό μέλος στο ΠΥΣΔΕ Πιερίας αποκόμισα πολλές εμπειρίες και γνώρισα άλλους περισσότερο και άλλους λιγότερο χαρισματικούς ηγέτες, καθώς και μέσα από τη συμμετοχή μου στις διαδικασίες κρίσης των Δ/ντών σχολικών μονάδων, αλλά και από τη συνεργασία που είχα με τους ίδιους, καθώς επίσης και με άλλους συναδέλφους, που δεν κατείχαν θέση ευθύνης. Βεβαίως ο καθένας μας μπορεί να βρει πολλά υπέρ και κατά σε οποιοδήποτε σύστημα επιλογής στελεχών και να προτείνει κάτι διαφορετικό, αλλά νομίζω ότι η συντριπτική πλειοψηφία θα συμφωνήσει ότι ένας ηγέτης θα πρέπει να διαθέτει εκτός από τις διοικητικές δεξιότητες και γνώσεις και ορισμένα «συστατικά» (χαρακτηριστικά), που συνδέονται άμεσα με το χαρακτήρα του και τη  συναισθηματική του νοημοσύνη, όπως:

 

  • Ακεραιότητα: εντιμότητα, ηθική, διαφάνεια, αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη, αμεροληψία
  • Θάρρος – Αυτοπεποίθηση – Κουράγιο: (τσαγανό) για να μπορεί να λειτουργεί σε δύσκολες συνθήκες, να παίρνει δυσάρεστες αποφάσεις που προκαλούν μεγάλες αλλαγές και «ξεβόλεμα»
  • Ταπεινότητα: για να παραδέχεται τα λάθη του, να ζητάει συγνώμη, να μην κλέβει τη δόξα από άλλους και να μοιράζει τα μπράβο στους υφισταμένους του
  • Εστίαση – Επιμονή – Αυτοπειθαρχία: ώστε να θέτει υψηλούς στόχους και να «σηκώνεται όταν πέφτει»
  • Αυτοεπίγνωση: (γνώθι σ’ εαυτόν) για να γνωρίζει τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του, να μπορεί να αναστοχάζεται και να λειτουργεί αντιαλαζονικά
  • Αυτορρύθμιση: για να μπορεί να ελέγχει και να διαχειρίζεται τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις του
  • Ενσυναίσθηση: για να μπορεί να μπαίνει στη θέση του άλλου, να κατανοεί τις ανάγκες – ανησυχίες των υφισταμένων του και να τις διαχειρίζεται πιο αποτελεσματικά.
  • Κοινωνική νοημοσύνη: για να εντάσσεται και να προσαρμόζεται γρήγορα στις αλλαγές, σε νέο περιβάλλον, να υποστηρίζει τους «καινούριους» ώστε να ενταχθούν και να αποδέχεται τη διαφορετικότητα.

 

Πραγματικά θα ήταν υπέροχο να υπήρχε ένα σύστημα επιλογής στελεχών της εκπαίδευσης που θα μπορούσε να ανιχνεύσει τα παραπάνω «συστατικά» – χαρακτηριστικά στους υποψήφιους. Πραγματικά θα ήταν υπέροχο να είχαμε ως προϊσταμένους στο χώρο της εκπαίδευσης μόνο ηγέτες, που έχουν τα ανωτέρω χαρακτηριστικά και να λειτουργούν σύμφωνα με αυτά και όχι σύμφωνα με τις επιθυμίες κάποιων άλλων, προκειμένου να ξεχρεώσουν γραμμάτια του παρελθόντος ή υποκύπτοντας σε εκβιασμούς και απειλές.

Επίσης ο καθένας μας γνωρίζει το πόσο παρασκηνιακά λειτουργούν κάποιοι ανήθικοι, προκειμένου να εξασφαλίσουν δόξα και χρήμα με κάθε τίμημα. Εύλογα λοιπόν θα μπορούσε κάποιος να διατυπώσει κάποια ρητορικά ερωτήματα, όπως πχ.:

 

  • Με ποια διαφανή και αξιοκρατική διαδικασία θα επιλέγονται ως στελέχη της εκπαίδευσης εκπαιδευτικοί, που διαθέτουν ηγετικά χαρακτηριστικά, όταν μάλιστα στα νέα συμβούλια επιλογής στελεχών δεν θα συμμετέχουν οι αιρετοί του κλάδου, αλλά μέλη τοποθετημένα από την κυβέρνηση;
  • Πώς μπορεί ένα στέλεχος της εκπαίδευσης, που αναρριχήθηκε στην εξουσία με μη αξιοκρατικές διαδικασίες να λειτουργήσει ως πραγματικός ηγέτης;
  • Είναι δυνατόν ένα στέλεχος, που απειλείται και εκβιάζεται από επιτήδειους, εξ’ αιτίας του σκοτεινού παρελθόντος του, να λειτουργήσει με δικαιοσύνη και εντιμότητα;
  • Είναι δυνατόν κάποιος να συγχαίρει δημόσια ένα στέλεχος της εκπαίδευσης για κάποιες θετικές του ενέργειες και αυτό να δηλώνει φοβισμένο ότι δε χρειαζόταν, διότι απειλείται και εκβιάζεται;
  • Είναι δυνατόν ένα στέλεχος της εκπαίδευσης να λειτουργήσει αμερόληπτα κατά τη διεξαγωγή μίας Ε.Δ.Ε., όταν για παράδειγμα ο σύζυγος είναι υπόλογος για ποινικά αδικήματα ή μπορεί να έχει κάνει στο παρελθόν χρήση άδειας για μεταπτυχιακό, το οποίο όμως ποτέ δεν κατέθεσε στην υπηρεσία; Είναι δυνατόν ένα τέτοιο στέλεχος, που χειραγωγείται απόλυτα, να μη καταλήξει πάση θυσία σε πόρισμα που θα του έχουν υποδείξει οι επιτήδειοι;
  • Είναι δυνατόν να μην δεχθούν να ψευδομαρτυρήσουν, ακόμη και ενόρκως άνθρωποι που ευνοήθηκαν από το διεφθαρμένο κομματικό σύστημα και όχι μόνο ή ακόμη και άλλοι που περιμένουν να ευνοηθούν στο μέλλον;
  • Είναι δυνατόν ακόμη και άνθρωποι βαθύτατα «θρησκευόμενοι», που ενώ θα έπρεπε να τιμωρηθούν στο παρελθόν για απαράδεκτες συμπεριφορές, να μη στηρίξουν τους ευεργέτες τους;
  • Είναι δυνατόν να τολμήσουν να πουν αλήθειες οι χαμαιλέοντες, που έχουν μάθει να προτάσσουν το προσωπικό όφελος, χωρίς ίχνος ηθικής και εντιμότητας, κάνοντας χρήση της επιλεκτικής μνήμης;
  • Είναι δυνατόν κάποιοι να ερωτώνται για  ξενοδοχεία…και αυτοί να απαντούν για κατασκηνώσεις…και μάλιστα ψευδώς, προκειμένου να αναρριχηθούν; ( Ένα παλιό αντίστοιχο ανέκδοτο με τον Τοτό το ξέρετε συνάδελφοι; )
  • Είναι δυνατόν να ερωτώνται κάποιοι για το τι γνωρίζουν για το συμβάν, στο οποίο δεν ήταν παρόντες και αυτοί να αναφέρουν μερικές σελίδες ψευδών μαρτυριών και μάλιστα άσχετων προς αυτό, με σκοπό να στηρίξουν τη μαριονέτα τους;

To φαινόμενο αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ακόμη πιο έντονα, όταν κάποιου του περισσεύει κακία και πολύς χρόνος, από τα καφενεία και τις χαρτοπαιχτικές λέσχες (αργία μήτηρ πάσης κακίας).

  • Είναι δυνατόν ακόμη και φαντάσματα του παρελθόντος, που χρωστάνε χάρη σ’ αυτούς που τους ανέδειξαν, μολονότι δεν είχαν κανένα προσόν, να αρνηθούν να εμφιλοχωρήσουν σε μια διαμάχη, που δεν τους αφορούσε και εξαιτίας κάποιας αδήριτης ανάγκης να μη δεχτούν ακόμη και να ψευδομαρτυρήσουν, προκειμένου να στηρίξουν τους ομοίους τους και να ικανοποιήσουν τις εμμονές τους και τον εκδικητικό τους χαρακτήρα;

 

Αγαπητοί συνάδελφοι ο καθένας θα μπορούσε να φανταστεί και άλλους λόγους εκτός από τους παραπάνω, που προήλθαν από τη δική μου νοσηρή φαντασία, για τους οποίους θα μπορούσαν κάποιοι επιτήδειοι να εκβιάσουν και να χειραγωγήσουν ακόμη και στελέχη, που διαθέτουν πολλά από  τα προαναφερθέντα ηγετικά χαρακτηριστικά (π.χ διασπάθιση δημοσίου χρήματος, πικάντικες προσωπικές ιστορίες, συμμετοχή σε κομματικές οργανώσεις, συμμετοχή σε Μ.Κ.Ο., συμμετοχή σε άλλες νομιμοφανείς οργανώσεις κ.α.).

Τελειώνοντας ο καθένας μας μπορεί να αντιληφθεί ότι τα βαρίδια του παρελθόντος μπορούν να ακυρώσουν οποιαδήποτε ηγετική μορφή και ότι αυτό που χρειάζεται η εκπαίδευση και γενικότερα η κοινωνία είναι οι ηγέτες, που εκτός από τα τυπικά προσόντα και τα παραπάνω χαρακτηριστικά πρέπει να έχουν μόρφωση, όχι κατά την απλή άποψη του λαού, αλλά σύμφωνα με την άποψη του Σωκράτη που θεωρούσε μορφωμένους τους ανθρώπους που:

 

  • Ελέγχουν δυσάρεστες καταστάσεις, αντί να ελέγχονται από αυτές.
  • Αυτούς που αντιμετωπίζουν όλα τα γεγονότα με γενναιότητα και λογική.
  • Αυτούς που είναι έντιμοι σε όλες τους τις συναλλαγές.
  • Αυτούς που αντιμετωπίζουν, δυσάρεστα γεγονότα και αντιπαθείς ανθρώπους καλοπροαίρετα.
  • Αυτούς που ελέγχουν τις απολαύσεις τους.
  • Αυτούς που δεν νικήθηκαν από τις ατυχίες και τις αποτυχίες τους.
  • Τέλος αυτούς που δεν έχουν φθαρεί από τις επιτυχίες και τη δόξα τους.

 

 

                                                                                Μπουλούμης Δημήτρης